Het eerste dat opvalt aan het Sieradenbos is dat het veel meer is dan alleen een voedselbos. Het is ook een kruidentuin, een ontmoetingsplek, er staan bankjes, er zijn gekke bergjes waarachter het windluw is en natuurlijk staan er ook bomen en struiken waar je van kan eten.

Een echt gemeenschapsbos

Het voedselbos is 5 hectares groot, in 2014 door plantkundige Eveline Stilma, samen met de bewoners in een serie workshops vol permacultuur principes ontworpen, en in 2015 met geld van gemeente Almere en heel veel vrijwilligerswerk van opnieuw die bewoners aangelegd. Je kunt eruit eten, maar je kunt er ook een vuurtje stoken, voetballen, je hond uitlaten, je bijen houden en natuurlijk kun je elkaar er ook hartstikke gezellig op allerlei manieren ontmoeten.

kinderen oogsten in voedselbos sieradenbuurt

Kinderen tonen trots hun oogst van de dag

De bewoners zijn de baas

De inrichting, zo stelt Eveline, is voor een belangrijk deel ingevuld door de bewoners. Zij wilden uit de wind op bankjes kunnen zitten en een voetbalveld en vuurplaats. Zij hebben ook bepaald welke kruiden er vervolgens in het gedeelte met plukperkjes kwamen en welke bomen werden aangeplant. En het mooie is, een jaar na aanleg ziet het bos er keurig verzorgd uit en worden er nog steeds nieuwe stukken aangeplant en ontwikkeld. We ontmoeten één van de meest actieve bewoners terwijl hij even Verbena komt plukken voor in de thee en hij vertelde dat hij nu in zijn garage een vleermuizentoren aan het bouwen is. Ook de imker is dit jaar gekomen, nu er wat variatie is in de beplanting. Een andere buurtbewoonster, die toevallig ook door het voedselbos liep met haar hondje vertelde dat ze vorige week nog aardbeien had geplukt en dat iedereen in de buurt erg enthousiast was over het voedselbos.

heuveltjes die luwte creëren

Windluwe heuveltjes met gezellige bankjes waarop plukkruiden zijn aangeplant. De aanplant begint bewust wat hoog, zodat het risico dat honden er tegenaan geplast hebben wordt vermeden.

De spannende eerste jaren van een voedselbos

In de eerste paar jaren oogt een voedselbos vaak wat onzichtbaar. Jonge boompjes die niet of nauwelijks boven het natuurlijk opschietende onkruid uitkomen. In dit bos wordt dat anders aangepakt.  Eveline is duidelijk: als je wil opschieten met je voedselbos, moet je ervoor zorgen dat de aanplant omringd is door ondersteunende gewassen, zoals niet te hoog opgroeiende stikstofbinders als klaver. De successiefase van de distels, brandnetels en zuring moet je juist versnellen door de bodem op een natuurlijke manier actief te verbeteren. Dit geldt zeker in een gemeenschapsbos als dit waar je al vanaf jaar één wil kunnen snoepen van kleinfruit.

Bomen en kleinfruit (zwarte bes) tussen de ingezaaide rode klaver

Bomen en kleinfruit (zwarte bes) tussen de ingezaaide rode klaver

Denken in zones geeft een rijk landschap

Dit bos kent een flink aantal zones. Dicht bij de bewoning vind je de intensief door de mensen bezochte zones. Daarin vind je de bankjes, het voetbalveld, de kruiden en veel fruitsoorten. Wat verder van de straat wordt niet alleen de onderbegroeiing wat losser gelaten maar zijn ook langzamer groeiende boom- en struiksoorten geplant. Hier voelt het ook rustiger en omdat het tegen al bestaande bomenrij is opgezet, ook bossiger. Hier vind je straks grote notenbomen en nu ook nog de gebruikelijke distels en zuring. Door deze zonering levert dit gebied al na een jaar een flinke variatie soorten bloemen en planten. En dat maakt dit gebied nu al interessant voor imker Harold… Hij heeft zijn bijen ook ooit in het nabijgelegen Oostvaardersplassen gehad, maar ze ook weer weggehaald. Daar zijn, door een te veel aan grote grazers, bijna geen bloeiende planten meer over.

De bijenkast is net in gebruik genomen

De bijenkast is net in gebruik genomen

Via voedsel werken met mensen en natuur

Eveline Stilma woont in Almere en dus kun je in die stad ook veel van haar werk tegenkomen. In het stadhuis staan een aantal grote plantenbakken met daarin minivoedselbosjes die aan het publiek aan de hand van plantcombinaties met bijvoorbeeld een wormencompostsysteem of met elkaar samenwerkende planten laten zien hoe ecosystemen werken en hoe voedselbossen in lagen zijn opgebouwd.

Eveline Stilma

Eveline Stilma naast een minivoedselbossenbak in het gemeentehuis van Almere

Een groene kas vol voedsel door bewoners zelf beheerd

Een klein eindje verderop, midden in een woonbuurt net naast het centrum, heeft ze een binnentuin/plaats ontwikkeld met daarin een kas waar bewoners, met name ouderen, gezellig kunnen samenkomen, plantjes kunnen kweken en eten kunnen oogsten. Deze kas is zo ingericht dat ouderen er zoveel mogelijk elementen van vroeger in herkennen. De kas is, net als het voedselbos in de sieradenbuurt, zoveel mogelijk met de bewoners ontwikkeld, en wordt door de bewoners helemaal zelf beheerd. In allebei de gevallen denkt Eveline dat het succes te wijten is aan de combinatie van èn professionele begeleiding èn het mogen mee-ontwerpen van je eigen tuin of èn dat het plekken zijn die over voedsel gaan, waardoor mensen zich er van nature al betrokken bij voelen.

Veel is herkenbaar van vroeger

Veel is herkenbaar van vroeger

 

Kas beheerd door bewoners van de buurt

Kas beheerd door bewoners van de buurt

Tenslotte

Eveline Stilma heeft meegewerkt aan een prachtig boek, Polyculturen in de Kas genaamd, waarin tuinders en boeren geïnspireerd worden met precies dezelfde twee onderwerpen: verbind je als boer of tuinder veel meer met je klant, maak voedsel tastbaar en onderdeel van je communicatie, ga weg van de monocultuur en leer werken volgens permacultuur principes. Je kunt de PDF van het boek ontvangen als je een mailtje stuurt naar eveline@innoplant.nl. Als je meer over haar werk wil lezen, kijk dan op innoplant.nl

By | 2016-10-14T14:12:37+00:00 september 26th, 2016|agro ecologie, leefomgeving|0 Comments

About the Author:

#green #food #ecosystems #neweconomy. http://theplant.nl & http://ecosystemrestorationcamps.org

Leave A Comment