Als ik iets bijzonder vond de afgelopen Coronamaanden, dan was het wel hoe snel en hoe goed mensen zich -als het echt moet- kunnen aanpassen. Zodra mensen een probleem ‘zien’ kan alles. Wat virologen in februari ook zeiden, pas toen de IC’s in Italië volliepen had Corona een gezicht en vanaf dat moment werd alles vloeibaar. Ook maatregelen die, toen we dezelfde beelden uit China kregen, nog werden weggewuifd met argumenten als ‘dat lukt hier nooit, zo’n lockdown’.

Dus: een probleem moet met de ogen kunnen worden waargenomen als voldoende dichtbij en herkenbaar bedreigend voor de huidige situatie. Dan kan grote verandering ineens heel snel gaan. Ga daar met de helaas veel trager bewegende en nog niet acuut visuele landbouw- en voedsel- en klimaatproblematiek maar aan staan! Iedereen vindt dit allemaal vreselijk belangrijk, maar er zijn echt maar heel weinig mensen die dat belangrijke daadwerkelijk vertalen naar structureel ander dagelijks gedrag. Anders eten, anders inkopen, anders boeren, anders financieren.

De onderstroom groeit

Toch is de onderstroom wel gaande. Niet de grote instanties, niet de banken, niet de reguliere boeren, niet de brancheverenigingen, niet de overheden. Die blijven telkens in hopeloos bureaucratisch polder- en optimaliseergedrag terechtkomen en zijn daardoor nauwelijks in staat om echt te innoveren, maar wel bij particulieren met lappen en lapjes grond, landgoederen, groepen burgers, goede doelen, crowdfunders, lokale keten initiatieven, nieuwe fondsen, individuele investeerders etc. Deze mensen voelen van binnen dat er iets moet veranderen en veranderen dus hun leven. Ze gaan in tiny houses wonen, hun eigen groenten verbouwen, stoppen met vlees eten etc.

Maar deze mensen zingen een compleet ander liedje dan de regulier denkende optimaliseerder die ook zeker vindt dat er wat anders moet, maar niet in staat is om de bestaande denkramen en vooral belangen open te breken en echt af te zetten tegen de waanzinnig grote en ook heel erg acute klimaatproblematiek.  Ja, ‘het’ moet anders, maar wel zodanig dat de investering van de bank er niet bij inschiet. Ja, we ‘doen’ het al anders, want wij zorgen voor minder gewasbescherming door steeds mooiere apparatuur die precies weet waar hij moet spuiten en dit levert een besparing op van wel 25%. Ja het moet anders, maar de consument wil gave en goedkope appels dus alles wat dat bedreigt valt af.

Deze twee werelden ontmoeten elkaar niet eens!

De meest radicaal andere vorm is een voedselbos

Als er iets radicaal anders van opzet is dan de bestaande landbouwmethodes dan is het wel een voedselbos. Het ziet er, zeker in het begin, uit als een rommeltje vol sprietjes van bomen, er groeien bar weinig zetmelige koolhydraten, en er staan ook nog eens cultivars van exoten. Het is geen natuur zoals wij het van onze oudsher kennen en het is zeker geen landbouw zoals wij het kennen. En dus is het te ingewikkeld en wordt het door veel regelgevers en financiers en reguliere boeren al snel geframed als speeltuintjes vol brandnetels voor een stapel gekkies.

Wat deze mensen niet zien, en niet kunnen geloven, omdat het nog niet dichtbij genoeg wordt waargenomen als een herkenbare oplossing voor een zeer acuut probleem, is dat juist dat veldje met sprietjes al heel snel enorme hoeveelheden CO2 begint op te slaan en dat juist al die rommel een zeer goede habitat is voor allerlei soorten leven en dat al die besjes een voedselparadijs zijn, niet alleen voor ons, maar  voor alle vormen van biodiversiteit en dat de soorten die in een voedselbos worden aangeplant ook wel eens een heel interessant antwoord kunnen vormen voor de vraagstukken waar ons dieet mee kampt. Dus, kortom, dat hoe verder een landbouwsysteem afstaat van het huidige gedrag, hoe groter de oplossing wel eens zou kunnen zijn die het in zich draagt.

Meet je voedselbosoogst laat het vaccin zien

Met de bedoeling om echte bruggen tussen twee niet communicerende werelden te slaan, hebben The Plant, de Lynx en WENR, samen met maatschap Ketelbroek en landgoed Welna de handen ineengeslagen en een laagdrempelige, gratis online in te voeren methode ontwikkeld waarmee de vaak te onzichtbare schatten van zelfs hele jonge voedselbossen al zichtbaar gemaakt kunnen worden.

Voedselboseigenaren kunnen zelf meten hoeveel CO2 hun bos opslaat, hoe het staat met de biodiversiteit en de bodem. Ook kunnen ze hun eigen economie bijhouden en het geheel kan natuurlijk worden vertaald naar mooie grafieken zodat ook de niet-ingewijden in éen oogopslag kunnen zien wat er in dat veldje sprietjes aan het gebeuren is. Dit is zeker niet te vergelijken met volstromende Intensive cares of beelden van bosbranden, maar kan hopelijk wel visualiseren hoe goed dit vaccin voor de klimaat- en voedselcrisis feitelijk werkt, zelfs al is er bovengronds nog niet zoveel van te zien.

Kom naar het webinar

Kom op 29-10-20 om 15h naar de online lancering van de tool. Dan ontdek je hoe de tool werkt, wat het wetenschappelijk fundament is, en hoe jij er mee aan de slag kan en wat wij met de resultaten (mogen) doen. Sprekers zijn Wouter van Eck (Ketelbroek), Jeroen Schütt (WENR) en Marieke Karssen (The Plant).